بخش مقدمه منطق الطیر با ستایش حق تعالی آغاز می شود:

آفرین جان آفرین پاک را                           آنکه جان بخشید و ایمان خاک را

عرش را بر آب بنیاد او نهاد                                 خاکیان را عمر بر باد او نهاد

آسمان را در زبر دستی نهاد                      خاک را در غایت پستی بداشت

آن یکی را جنبش مادام داد                                 وان دگر را دایما آرام داد

آسمان چون خیمه ای بر پای کرد               بی ستون کرد و زمینش جای کرد

عطار پس از حمد و ستایش خداوند، درباره آفرینش هستی، پیامبران و معجزه های آنها، آفرینش

آدمی و نعماتی که خداوند به آدمی بخشیده صحبت می کند.

خاک ما گِل کرد در چل بامداد                             بعد از آن جان را درو آرام داد

جان چو در تن رفت و تن زو زنده شد                         عقل دادش تا بدو بیننده شد

عقل را چون داد بینایی گرفت                         علم دادش تا شناسایی گرفت

حکمت او بر نهد بار همه                          وای عجب! او خود نگه دار همه

پس از آن به ما یادآوری می کند که هیچگاه نمی توانیم ذات حق را درک کنیم و با تمام علم و آگاهی

 از درک این موضوع عاجزیم.

ای دریغا هیچ کس را نیست تاب                         دیده ها کور و جهان پر آفتاب

گر ببینی این خرد را گم کنی                        جمله او بینی و خود را گم کنی

ای ز پیداییِ خود بس نا پدید                               جمله عالم تو و کس نا پدید

جان نهان در جسم و تو در جان نهان                      ای نهان اندر نهان ای جان جان

ای خرد سرگشته درگاه تو                      عقل را سر رشته گم در راه تو

جمله عالم به تو بینم عیان                          وز تو در عالم نمی بینم نشان

هر کسی از تو نشانی داد باز                   خود نشان نیست از تو ای دانای راز

آنگاه به ما می گوید که سعی کن ابتدا خود را بشناسی، چرا که با شناخت خود به شناخت او

می رسی و سعی کن که به نیستی برسی تا بتوانی هستی او را درک کنی.

آنچه گویی و آنچه دانی آن تویی                   خویش را بشناس صد چندان تویی

تو بدو بشناس او را نه به خود                                  راه ازو خیزد بدو نه از خرد

واصفان را وصف او در خورد نیست                       لایق هر مرد و هر نامرد نیست

ذره ذره در دو گیتی فهم توست            هرچه دانی نه خداست، آن فهم توست

و سپس راه کمال و رسیدن به او را نشان می دهد:

تو مباش اصلا کمال این است و بس               تو، ز تو، گم شو، وصال این است و بس

تو درو گم شو حلولی این بود                                 هرچه این نبود فضولی این بود

در یکی رو وز دویی یک سوی باش                      یک دل و یک قبله و یک روی باش

ای خلیفه زاده بی معرفت                            با پدر، در معرفت، شو هم صفت

ستایش آغازین منطق الطیر یکی از زیباترین ستایش هایی است که در ادبیات فارسی و از زبان شاعری
جاری شده است.

هر که را خوش نیست دل در درده تو                   خوش مبادش زان که نیست او مرد تو

ذره ای دردم ده ای درمان من                                 زانکه بی دردت بمیرد جانِ من

کفر کافر را و دین دیندار را                                              ذره ای دردت دل عطار را

خلق ترسد از تو من ترسم ز خود                             کز تو نیکو دیده ام از خویش بد

هرکه در کوی تو دولت یار شد                           در تو گم گشت و ز خود بیزار شد